Czym jest efekt cieplarniany?

Nasza atmosfera jest tylko cienką warstwą gazu wokół wielkiej planety. Ten sam gazowy zewnętrzny pierścień, dzięki któremu życie na Ziemi jest możliwe, może na skutek efektu cieplarnianego to życie zniszczyć.

Zatrzymane ciepło
Słońce jest dla Ziemi podstawowym źródłem energii, gwiazdą płonącą z taką temperaturą, że możemy odczuwać jej ciepło z odległości ponad 150 milionów kilometrów. Około jedna trzecia tej energii słonecznej jest odbijana z powrotem do przestrzeni kosmicznej przez lśniące lodowce, wody i inne jasne powierzchnie. Dwie trzecie są jednak pochłaniane przez planetę, co prowadzi do ocieplenia lądów, oceanów i atmosfery.
Część tego ciepła promieniuje z powrotem w kosmos, ale część jest gromadzona w atmosferze. Proces ten nazywa się efektem cieplarnianym. Bez niego średnia temperatura na Ziemi, pomimo stałego dopływu energii słonecznej, wynosiłaby minus 18 stopni Celsjusza.
W takich warunkach ziemskie formy życia prawdopodobnie nigdy nie wyszłyby z morza. Dzięki efektowi cieplarnianemu możemy jednak cieszyć się komfortową temperaturą wynoszącą średnio 14 stopni Celsjusza.

Grzejnik w przestrzeni
Tylko około połowa energii słonecznej dociera do Ziemi jako promieniowanie podczerwone, które powoduje ocieplenie. Druga połowa powoduje ocieplenie dopiero wtedy, kiedy dotrze do ziemi i odbije się od niej jako promieniowanie podczerwone.
Ta przemiana energii promieniowania słonecznego na promieniowanie podczerwone jest bardzo istotna, ponieważ to właśnie promieniowanie podczerwone może być wchłonięte przez atmosferę. Tak jak grzejnik stojący w środku pokoju, ziemia oddaje ciepło do atmosfery we wszystkich kierunkach. Jak zatem promieniowanie jest pochłaniane?

Jak w szklarni
Wyobraźmy sobie szklarnię. Promienie słoneczne wpadają do niej nagrzewając ziemię, która z kolei podgrzewa powietrze wewnątrz szklarni. Szklany dach i ściany to pułapki, które uniemożliwiają uciekanie ciepłego powietrza i powodują wzrost temperatury. Ziemia nie ma szklanych ścian, ale ma atmosferę, a w niej tzw. gazy cieplarniane.
Dziewięćdziesiąt osiem procent atmosfery Ziemi składa się z azotu, tlenu i argonu. Ale one nie absorbują dużo promieniowania podczerwonego i nie przyczyniają się do efektu cieplarnianego.Gazy cieplarniane, takie jak para wodna, dwutlenek węgla, ozon, metan, podtlenek azotu i freony absorbują ciepło, a tym samym zwiększają temperaturę atmosfery.
Badania wskazują, że ok. 2,7 miliarda lat temu, było na Ziemi tak dużo dwutlenku węgla (CO2) i metanu w atmosferze, że średnie temperatury sięgały 70 stopni Celsjusza. Ale bakterie i rośliny powoli przerobiły dwutlenek węgla na tlen i stężenie CO2 w naszej atmosferze spadło obecnie do około 0,038 procent lub 383 jednostek na milion (ppm).

Mikroskopijne zmiany, globalny wpływ
Niewielkie zmiany w ilości dwutlenku węgla w atmosferze już zmieniają sposób działania ogrzewania naszego układu planetarnego.
Pomiary ilości dwutlenku węgla dokonane w obserwatorium Mauna Loa na Hawajach pokazują, że stężenie CO2 wzrosło z około 313 ppm w 1960 r. do około 375 ppm w 2005 roku. Oznacza to, że na każdy milion cząsteczek w atmosferze jest obecnie o 62 cząsteczki CO2 więcej niż w 1960 roku. Nawet jeśli to nie wydaje się dużo, naukowcy twierdzą, że wzrost ten – najprawdopodobniej spowodowany działalnością człowieka – jest w największym stopniu odpowiedzialny za wzrost globalnej temperatury w ciągu ostatnich dziesięcioleci.
Nawet jeśli porównanie do szklarni jest trochę mylące, to jest użyteczne, bo dzięki niemu ludzie mogą łatwiej zrozumieć ten skomplikowany proces. Większość ludzi wie, jak gorąco i duszno może być w szklarni. Teraz, gdy Ziemia zaczęła się nagrzewać, zdajemy sobie sprawę, że nasza własna globalna szklarnia nie ma okna, które moglibyśmy otworzyć, aby wpuścić odrobinę świeżego powietrza.

Thilo Kunzemann, Allianz Knowledge

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.0/10 (9 votes cast)
Czym jest efekt cieplarniany?, 8.0 out of 10 based on 9 ratings

2 Komentarzy

*

*

Przed dodaniem komentarza, proszę rozwiązać działanie:

1+2=

Top