Ubezpieczenie samochodu – w koszty czy wartość rynkową?
Składkę za ubezpieczenie OC samochodu firmowego można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w pełnej wysokości. Inaczej rozlicza się AC – jeżeli składka zależy od wartości pojazdu, koszt podlega limitowi wynikającemu z równowartości 20 tys. euro. Ograniczenie wylicza się proporcjonalnie do wartości auta przyjętej do celów ubezpieczenia.
OC czy AC – co można ująć w kosztach?
Ubezpieczenie OC jest obowiązkowe, a jego składka może stanowić koszt uzyskania przychodów bez względu na wartość samochodu. Nie stosuje się tu limitu 20 tys. euro, ponieważ wysokość składki OC nie jest ustalana na podstawie wartości konkretnego pojazdu w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PIT.
Autocasco (AC) jest dobrowolne i zwykle zależy od wartości rynkowej samochodu. Właśnie dlatego przy tej części polisy może powstać ograniczenie podatkowe. Wartość rynkowa pojazdu oznacza kwotę przyjętą przez ubezpieczyciela jako podstawa ustalenia sumy ubezpieczenia, z uwzględnieniem między innymi modelu, wieku, wyposażenia i przebiegu auta.
| Rodzaj ubezpieczenia | Limit podatkowy | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| OC | Brak limitu wartości pojazdu. Składka może być kosztem w całości. | Ogólne zasady rozliczania kosztów z ustawy o PIT |
| AC | Limit proporcjonalny do równowartości 20 tys. euro i wartości auta przyjętej do ubezpieczenia. | Art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PIT |
| Inne elementy polisy | Zależy od sposobu ustalenia składki i zakresu ochrony. Trzeba sprawdzić, czy składka jest związana z wartością samochodu. | Art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PIT |
Jak działa limit 20 tys. euro przy AC?
Art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PIT wyłącza z kosztów tę część składki na ubezpieczenie samochodu osobowego, która przekracza proporcję, w jakiej pozostaje równowartość 20 tys. euro do wartości samochodu przyjętej do celów ubezpieczenia.
W uproszczeniu limit liczy się według wzoru:
(równowartość 20 tys. euro w złotych / wartość samochodu przyjęta do ubezpieczenia) × składka AC
Do przeliczenia stosuje się kurs sprzedaży walut obcych ogłaszany przez NBP z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia. Jeżeli samochód ma wartość nieprzekraczającą równowartości 20 tys. euro, składka AC może zostać ujęta w kosztach w całości, o ile spełnia ogólne warunki zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Przykładowo, gdy wartość auta przyjęta do ubezpieczenia przekracza limit, przedsiębiorca nie rozliczy całej składki AC. Do KPiR trafi tylko część ustalona według powyższej proporcji. Wartość pojazdu nie jest jednak samodzielnym limitem dla każdego rodzaju ochrony. Zgodnie z interpretacją ogólną Ministra Finansów z 19 czerwca 2012 r. ograniczenie dotyczy składek obliczanych na podstawie wartości samochodu, a nie składek ustalanych według innych kryteriów.
Kiedy zaksięgować polisę?
W przypadku podatnika prowadzącego podatkową księgę przychodów i rozchodów koszt ujmuje się co do zasady w dacie poniesienia. Dla tego rodzaju wydatku jest to dzień wystawienia faktury lub innego dowodu stanowiącego podstawę księgowania. Jeżeli polisa nie zawiera odrębnej daty wystawienia, znaczenie może mieć data zawarcia umowy.
Płatność składki w ratach nie przesuwa momentu ujęcia kosztu. Polisę można zaksięgować jednorazowo, w całości, w dacie wystawienia dokumentu, a nie w terminach zapłaty poszczególnych rat. Takie stanowisko potwierdziła Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 30 grudnia 2016 r., sygn. 3063-ILPB1-1.4511.296.2016.2.AN.
Przedsiębiorca powinien zachować polisę oraz dokumenty wskazujące, jaka część składki dotyczy OC, AC i ewentualnych dodatków. Polisa może być dowodem księgowym, jeżeli zawiera podstawowe dane wymagane dla prawidłowego udokumentowania operacji:
- Strony umowy – dane ubezpieczającego i ubezpieczyciela.
- Przedmiot operacji – wskazanie pojazdu oraz rodzaju ubezpieczenia.
- Wartość – wysokość składki i ewentualny podział na poszczególne zakresy ochrony.
- Data – data wystawienia dokumentu albo data przeprowadzenia operacji.
- Podpisy – podpisy osób uprawnionych, jeżeli są wymagane dla danego dokumentu.
Leasing operacyjny a ubezpieczenie samochodu
Przy leasingu operacyjnym samochód nie jest własnością przedsiębiorcy i nie trafia do jego ewidencji środków trwałych. Kosztem jest rata leasingowa, a sposób rozliczenia ubezpieczenia zależy od zapisów umowy. Leasingobiorca może opłacić polisę bezpośrednio albo otrzymać od leasingodawcy fakturę lub dokument refundacyjny obejmujący koszt ubezpieczenia.
Jeżeli umowa przewiduje refakturowanie składki, trzeba sprawdzić, jakie elementy ubezpieczenia obejmuje obciążenie i czy limit dotyczący AC został prawidłowo zastosowany. Nie należy automatycznie utożsamiać całej kwoty przekazanej przez leasingodawcę z wydatkiem podlegającym identycznemu rozliczeniu jak własna polisa.
Przy nietypowych zapisach umowy leasingowej, refakturowaniu składki albo pakietach łączących kilka usług sposób rozliczenia warto potwierdzić z księgowym lub doradcą podatkowym. Interpretacje organów podatkowych mogą się zmieniać, a znaczenie ma dokładna treść dokumentów.
Dla przedsiębiorcy najważniejsze rozróżnienie jest proste: OC rozlicza się bez limitu wartości auta, natomiast AC może być ograniczone proporcją odnoszącą równowartość 20 tys. euro do wartości samochodu przyjętej do ubezpieczenia. Samą polisę, także opłacaną w ratach, co do zasady ujmuje się jednorazowo w dacie jej wystawienia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku leasingu, polis pakietowych lub nietypowych zapisów umownych sposób rozliczenia należy potwierdzić z księgowym albo doradcą podatkowym.
